Psychotraumatologia
Czym zajmuje się psychotraumatologia?
Traumatyczne doświadczenia mogą dotknąć każdego z nas, rzucając długi cień na kolejne lata życia. Pokonanie konsekwencji takich zdarzeń w pojedynkę bywa ogromnym wyzwaniem – zwłaszcza dla osób młodych lub pozbawionych wsparcia ze strony otoczenia. W odpowiedzi na te trudności z profesjonalną pomocą przychodzi psychotraumatolog, wspierający pacjentów w przepracowaniu trudnych przeżyć i powrocie do równowagi.
Psychotraumatologia to specjalistyczna dziedzina z pogranicza psychologii, psychoterapii i medycyny, skupiająca się na badaniu, diagnozowaniu oraz leczeniu skutków doświadczeń traumatycznych. Jest to podejście oparte na dowodach naukowych (evidence-based), stworzone z myślą o osobach, których mechanizmy obronne i zdolności adaptacyjne zostały przeciążone przez skrajnie trudne lub zagrażające wydarzenia.
Psychotraumatolog pozwala wyjść z trudnej sytuacji oferując terapię, z której mogą skorzystać zarówno dzieci, młodzież, jak i dorośli. Do zadań psychotraumatologa należy:
- Praca z osobami po doświadczeniach traumatycznych
- Rozpoznawanie objawów traumy
- Wsparcie psychologiczne
- Współpraca z innymi specjalistami.
Interwencje psychotraumatologiczne są skierowane do:
- Osób, które przeżyły zdarzenia zagrażające życiu lub zdrowiu (wypadki komunikacyjne, katastrofy naturalne, pożary, napaści, akty terroru, wojna)
- Osób, które doświadczyły przemocy fizycznej, psychicznej, wykorzystania seksualnego, emocjonalnego odrzucenia lub zaniedbania w dzieciństwie bądź w dorosłych relacjach
- Osób, które doświadczają skutków traumy transgeneracyjnej, związanej z traumatycznymi doświadczeniami swoich przodków
- Osób zmagający się z traumą medyczną (np. nagła diagnoza choroby zagrażającej życiu, traumatyczny poród)
- Osób zawodowo narażonych na traumę pośrednią: przedstawiciele służb ratunkowych, strażacy, policjanci, personel medyczny, pracownicy socjalni oraz psychoterapeuci narażeni na wtórny stres traumatyczny.
Na konsultację z psychotraumatologiem powinny udać się osoby, które doświadczyły silnie stresujących sytuacji i obserwują u siebie niepokojące symptomy, takie jak:
- Problemy ze snem
- Stany lękowe
- Ataki paniki
- Problemy z koncentracją
- Rozpamiętywanie traumatycznego wydarzenia
- Natrętne myśli i zachowania
- Poczucie winy, wstyd
- Zaburzenia odżywiania
- Stany depresyjne
- Myśli samobójcze
- Trudności z utrzymywaniem relacji z innymi ludźmi
- Rozdrażnienie
- Napady złości lub agresji
- Koszmary senne.
Korzyści pracy z psychotraumatologiem:
- Zrozumienie mechanizmów traumy
- Wygaszenie objawów PTSD i C-PTSD, nauka rozpoznawania wyzwalaczy (triggery), redukcja nawracające wspomnień (flashbacki) i koszmarów
- Zastosowanie technik somatycznych wspiera zmniejszenie napięcia mięśniowego oraz umożliwia regulację autonomicznego układu nerwowego
- Odbudowa relacji i odzyskanie sprawczości: przepracowanie traum relacyjnych umożliwia ponowne budowanie bezpiecznych więzi oraz powrót do poczucia kontroli nad własnym życiem.
